Normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining gender-huquqiy ekspertizasi

Gender-huquqiy ekspertiza tushunchasi

Gender-huquqiy ekspertiza — normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarini xotin-qizlar hamda erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlarni ta’minlash printsiplariga muvofiqligi yuzasidan tahlil qilishdir.

Ekspertiza «Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonun va Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 30-martdagi 192-son qarori asosida o‘tkaziladi.

Ekspertizaning maqsadi

Ekspertiza quyidagilarga qaratilgan:

jins bo‘yicha bevosita yoki bilvosita kamsitishga olib keladigan normalarni aniqlash;
muayyan jinsdagi shaxslarni asossiz ravishda noqulay holatga qo‘yadigan talablarni baholash;
teng huquq va imkoniyatlarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan huquqiy oqibatlarni aniqlash;
kamsituvchi normalarni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish.

Ekspertiza faqat hujjat matnida “ayol” yoki “erkak” so‘zlari bor-yo‘qligini tekshirishdan iborat emas. Normaning amalda har ikki jinsga qanday ta’sir ko‘rsatishi ham baholanadi.

Ekspertizani kim o‘tkazadi

Amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan o‘z faoliyati yo‘nalishlari bo‘yicha tasdiqlangan rejaga muvofiq ekspertizadan o‘tkaziladi.

Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiquvchi tashkilotning yuridik xizmati loyihani dastlabki gender-huquqiy ekspertizadan o‘tkazadi. Natijalar huquqiy xulosada aks ettiriladi. Nomuvofiq normalar aniqlansa, loyiha qayta ishlash uchun mas’ul tarkibiy bo‘linmaga qaytariladi.

Loyiha manfaatdor tashkilotlar bilan kelishilgandan keyin adliya organlariga yuboriladi. Adliya organlari huquqiy ekspertiza doirasida uning gender tengligi printsiplariga muvofiqligini ham tekshiradi.

Ekspertiza xulosasi

Xulosada:

ekspertiza o‘tkazilgan hujjat yoki loyiha haqidagi ma’lumotlar;
gender tengligi printsiplariga nomuvofiq normalar;
ushbu nomuvofiqlikning mazmuni va huquqiy oqibatlari;
huquqni qo‘llash amaliyotidan misollar;
normalarni o‘zgartirish yoki chiqarib tashlash bo‘yicha takliflar ko‘rsatiladi.

Agar nomuvofiqlik aniqlansa, xulosa hujjatni ishlab chiqqan yoki qabul qilgan organga ko‘rib chiqish uchun yuboriladi.

Muhim: adliya organlari ekspertizasi natijasi huquqiy ekspertiza xulosasida aks ettirilishi va loyihani qayta ishlash zarurati asoslantirilishi kerak.

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar