Ayollarga nisbatan jinoiy jazolarni qo‘llashdagi cheklovlar

Ayrim jazolarni qo‘llashdagi cheklovlar

O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga muvofiq, ayollarga nisbatan jinoiy jazolarni tayinlashda ularning homiladorligi, uch yoshga to‘lmagan bolasi mavjudligi va jazoning turi hisobga olinadi.

Quyidagi jazolar:

majburiy jamoat ishlari;
axloq tuzatish ishlari homilador ayollarga va uch yoshga to‘lmagan bolalari bor ayollarga nisbatan qo‘llanilmaydi.

Majburiy jamoat ishlari mahkumning ish yoki o‘qishdan bo‘sh vaqtida haq to‘lanmaydigan foydali jamoat ishlarini bajarishidan iborat. Axloq tuzatish ishlarida esa mahkumning ish haqidan davlat daromadiga belgilangan miqdorda ushlab qolinadi.

Muhim: mazkur cheklovlar ayolni jinoiy javobgarlikdan to‘liq ozod qilmaydi. Sud Jinoyat kodeksida nazarda tutilgan boshqa jazoni tayinlashi mumkin.

Ozodlikdan mahrum qilishga oid cheklov

Quyidagi jinoyatlar uchun homilador ayolga va uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayolga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanmaydi:

ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan jinoyat;
ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan jinoyat;
qasddan sodir etilgan uncha og‘ir bo‘lmagan jinoyat.

Mazkur qoida og‘ir yoki o‘ta og‘ir jinoyat sodir etilganda ozodlikdan mahrum qilishni istisno etmaydi. Bunday hollarda sud jinoyatning xususiyati, ijtimoiy xavflilik darajasi, aybdorning shaxsi va boshqa holatlarni hisobga oladi.

Ozodlikdan mahrum qilishning eng ko‘p muddati

Ayol ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilinganda jazo muddati Jinoyat kodeksi Maxsus qismining tegishli moddasida belgilangan eng ko‘p muddatning uchdan ikki qismidan ortiq bo‘lishi mumkin emas.

Masalan, agar tegishli moddada eng ko‘p jazo o‘n besh yil etib belgilangan bo‘lsa, ayolga tayinlanadigan jazo, umumiy qoidaga ko‘ra, o‘n yildan oshmasligi kerak.

Ushbu cheklov tegishli modda sanktsiyasi doirasida jazo tayinlashda qo‘llaniladi va ayolning jinoiy javobgarligini bekor qilmaydi.

Uzoq muddatli va umrbod ozodlikdan mahrum qilish

Uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish yigirma yildan ortiq, lekin yigirma besh yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga belgilanadi. Bunday jazo ayolga tayinlanishi mumkin emas.

Umrbod ozodlikdan mahrum qilish ham ayollarga nisbatan qo‘llanilmaydi.

Ayolga uzoq muddatli yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilish tayinlanmaydi, ammo qonunda belgilangan chegaralarda muayyan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tayinlanishi mumkin.

Jazoni engillashtiruvchi holat

Homilador ayolning jinoyat sodir etishi jazoni engillashtiruvchi holat hisoblanadi.

Sud jazo tayinlashda:

homiladorlik holatini;
jinoyatning xususiyati va xavflilik darajasini;
etkazilgan zararni;
aybdorning shaxsini;
boshqa engillashtiruvchi va og‘irlashtiruvchi holatlarni baholaydi.

Homiladorlik engillashtiruvchi holat bo‘lsa-da, u shaxsni avtomatik ravishda jinoiy javobgarlikdan yoki jazodan ozod qilmaydi.

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar