Bank siriga nimalar kiradi va qachon oshkor qilinishi mumkin? Muhim 5 savolga javob

BANK SIRI TO'G'RISIDA

1. Bank siriga nimalar kiradi?

Bank siri bank tomonidan muhofaza qilinadigan, jumladan:

mijozlarning operatsiyalari, hisobvaraqlari va omonatlariga;
bank mijozga xizmat ko‘rsatishi munosabati bilan olgan ma’lumotlarga;
mijozning bank seyflari va binolarida saqlanayotgan mol-mulkiga;
banklararo operatsiyalar va bitimlar doirasida ma’lum bo‘lgan boshqa bank mijozlariga;
qonunda bank siri deb belgilangan boshqa ma’lumotlarga doir axborotni qamrab oladi.

Bunday ma’lumotni xizmat vazifasi tufayli bilgan shaxs uni qonunga xilof ravishda oshkor qilishi yoki shaxsiy maqsadda ishlatishi mumkin emas.

2. Bank siri kimga berilishi mumkin?

Bank sirini tashkil etuvchi ma’lumot, avvalo, mijozning o‘ziga, uning vakiliga yoki vakolat berilgan shaxsga taqdim etilishi mumkin. Boshqa shaxslar va davlat organlariga esa faqat qonunda to‘g‘ridan-to‘g‘ri nazarda tutilgan asos va tartibda beriladi.

Masalan, qonunda belgilangan holatlarda ma’lumotlar:

sudlarga;
prokuratura, dastlabki tergov, surishtiruv va tezkor-qidiruv organlariga — tegishli huquqiy asos va zarur hollarda prokuror sanktsiyasi bilan;
davlat ijrochilariga;
soliq organlariga;
meros masalalarida merosxo‘rlar, vasiyatnomada ko‘rsatilgan shaxslar, notarial va konsullik muassasalariga;
Omonatlarni kafolatlash agentligi va agent-banklarga;
qonunda belgilangan hollarda Ijtimoiy himoya milliy agentligi va «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazlariga taqdim etilishi mumkin.

3. Meros masalasida bank ma’lumotni qancha vaqtda beradi?

Fuqaro vafot etganda bank siriga oid ma’lumotlar qonunda belgilangan tartibda merosxo‘rlar, vasiyatnomada ko‘rsatilgan shaxslar va vasiyatnomani ijro etuvchiga berilishi mumkin. Notarial va konsullik muassasalari ham meros tarkibi va joylashgan joyini aniqlash uchun zarur ma’lumotlarni olish huquqiga ega.

Tegishli murojaat qonun talablariga mos bo‘lmasa, bank kamchiliklar va etishmayotgan hujjatlar haqida ariza beruvchini 5 ish kuni ichida xabardor qiladi.

Hujjatlar to‘g‘ri taqdim etilganda esa bank tegishli axborot va hujjatlarni 5 ish kuni ichida himoyalangan tartibda taqdim etishi shart.

4. Bank ma’lumot berishni rad etishi mumkinmi?

Agar bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotni berish haqidagi talab «Bank siri to‘g‘risida»gi Qonun talablariga muvofiq bo‘lmasa, bank ma’lumot berishni rad qilishi shart.

Bankning ma’lumot berishni rad etganligi ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.

Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, shu jumladan huquqni muhofaza qiluvchi organlar ham bank siriga oid ma’lumotlarni umumiy asosda xohlagan payt so‘rab olish huquqiga ega emas. Bunday huquq faqat Qonunda maxsus ko‘rsatilgan hollarda mavjud.

5. Bank sirini qonunga xilof oshkor qilganlik uchun javobgarlik bormi?

Ha. Bank operatsiyalari va omonatlarga oid sirni hamda qonun bilan muhofaza qilinadigan boshqa ma’lumotlarni qonunga xilof oshkor qilganlik uchun ma’muriy va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa javobgarlik kelib chiqishi mumkin.

Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksda bunday ma’lumotlarni oshkor qilish uchun fuqarolarga 0,5 BHMdan 2 BHMgacha, mansabdor shaxslarga esa 2 BHMdan 5 BHMgacha jarima belgilangan.

Eslatma: bank siri mutlaq ravishda hech kimga berilmaydigan ma’lumot emas. Lekin har qanday davlat organi yoki uchinchi shaxs uni faqat qonunda aniq belgilangan asos, doira va tartibda olishi mumkin.